{"id":37808,"date":"2021-06-16T23:51:00","date_gmt":"2021-06-16T21:51:00","guid":{"rendered":"https:\/\/islampolska.pl\/index.php\/2021\/06\/16\/salafizm-i-wahhabizm-dwie-strony-tej-samej-monety-2\/"},"modified":"2026-11-12T03:37:54","modified_gmt":"2026-11-12T02:37:54","slug":"salafizm-i-wahhabizm-dwie-strony-tej-samej-monety-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/islampolska.pl\/?p=37808","title":{"rendered":"Salafizm i wahhabizm: dwie strony tej samej monety?"},"content":{"rendered":"
<\/a><\/div>\n
<\/div>\n

Streszczenie<\/strong><\/p>\n

Terminy salafi<\/strong> i wahhabi<\/strong> s\u0105 cz\u0119sto u\u017cywane zamiennie. Wiele os\u00f3b myli te dwa poj\u0119cia, a inni traktuj\u0105 je jako jedno i to samo. Jakie s\u0105 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi?<\/p>\n

Komentarz<\/strong><\/p>\n

Badanie wsp\u00f3\u0142czesnego salafizmu nie b\u0119dzie pe\u0142ne bez om\u00f3wienia wahhabizmu,<\/strong>\u00a0okre\u015blenia odnosz\u0105cego si\u0119 do nauk Muhammada ibn Abd al-Wahhaba oraz jego zwi\u0105zku z salafizmem. We wsp\u00f3\u0142czesnych dyskusjach o islamie terminy \u201esalafi\u201d<\/strong> i \u201ewahhabi\u201d<\/strong> s\u0105 cz\u0119sto u\u017cywane zamiennie. Wielu ludzi myli te dwa poj\u0119cia, a niekt\u00f3rzy odnosz\u0105 si\u0119 do nich tak, jakby oznacza\u0142y to samo.<\/p>\n

Wahhabi<\/strong> to okre\u015blenie nadane osobom pod\u0105\u017caj\u0105cym za naukami Muhammada ibn Abd al-Wahhaba. Wahhabi s\u0105 zazwyczaj okre\u015blani jako salafici i w rzeczywisto\u015bci wielu z nich preferuje w\u0142a\u015bnie takie okre\u015blenie. Og\u00f3lna zasada brzmi: wszyscy wahhabi s\u0105 salafitami, ale nie wszyscy salafici s\u0105 wahhabitami<\/strong>.<\/p>\n

Termin salafizm<\/strong> nie by\u0142 powszechnie \u0142\u0105czony z nurtem wahhabickim a\u017c do lat 70. XX wieku. To dopiero na pocz\u0105tku XX wieku zwolennicy Muhammada ibn Abd al-Wahhaba zacz\u0119li okre\u015bla\u0107 samych siebie mianem salafit\u00f3w.<\/p>\n

Kim jest salafi?<\/strong><\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesne u\u017cycie terminu salafi<\/strong> odnosi si\u0119 do os\u00f3b wyznaj\u0105cych salafizm<\/strong> (arab. salafijja<\/em>). Salafijja jest okre\u015blana jako manhad\u017c<\/strong> (metodologia, spos\u00f3b podej\u015bcia) salafit\u00f3w.<\/p>\n

Salafici to muzu\u0142manie, kt\u00f3rzy opowiadaj\u0105 si\u0119 za dos\u0142own\u0105 i do pewnego stopnia binarn\u0105 interpretacj\u0105 nauk islamu<\/strong>, zgodnie z tym, czego naucza\u0142 Prorok Muhammad (pok\u00f3j i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo Allaha z nim), a nast\u0119pnie praktykowa\u0142y pierwsze pobo\u017cne pokolenia muzu\u0142man\u00f3w, znane jako as-salaf as-salih<\/strong> (pobo\u017cni poprzednicy).<\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie pod\u0105\u017canie za salafem jest powodem, dla kt\u00f3rego nazywaj\u0105 siebie salafitami.<\/p>\n

Pod wzgl\u0119dem j\u0119zykowym termin salafi<\/strong> oznacza osob\u0119 przypisan\u0105 do salafu<\/strong>. Salafi to kto\u015b, kto przypisuje siebie do drogi i nauk pierwszych pokole\u0144 muzu\u0142man\u00f3w.<\/p>\n

Dla przyk\u0142adu, je\u015bli kto\u015b m\u00f3wi po arabsku: \u201eana Britani\u201d<\/strong> (\u201ejestem Brytyjczykiem\u201d), oznacza to, \u017ce pochodzi z Wielkiej Brytanii lub identyfikuje si\u0119 z Wielk\u0105 Brytani\u0105.<\/p>\n

Ko\u0144c\u00f3wka \u201e-i\u201d<\/strong> w s\u0142owach takich jak Britani<\/em> czy Salafi<\/em> wskazuje, \u017ce osoba m\u00f3wi\u0105ca uto\u017csamia si\u0119 z dan\u0105 rzecz\u0105 lub przypisuje si\u0119 do niej.<\/p>\n

Dlatego gdy kto\u015b m\u00f3wi: \u201eJestem salafi\u201d<\/strong>, oznacza to:
\n\u201ePrzypisuj\u0119 si\u0119 do drogi i nauk salafu.\u201d<\/strong><\/p>\n

Kim jest wahhabi?<\/strong><\/p>\n

Wahhabi<\/strong> to osoba, kt\u00f3ra pod\u0105\u017ca za wahhabizmem<\/strong> (arab. wahhabijja<\/em>) lub naukami Muhammada ibn Abd al-Wahhaba. Ibn Abd al-Wahhab urodzi\u0142 si\u0119 w 1703 roku w Nad\u017cdzie, w miejscowo\u015bci Ujajna, na terenie dzisiejszej Arabii Saudyjskiej. Dorasta\u0142 w \u015brodowisku, w kt\u00f3rym, wed\u0142ug jego oceny, szerzy\u0142o si\u0119 pogorszenie wierze\u0144 i praktyk muzu\u0142ma\u0144skich.<\/p>\n

Wielu muzu\u0142man\u00f3w mia\u0142o popa\u015b\u0107 w praktyki uznawane przez niego za szirk<\/strong> (przypisywanie Allahowi wsp\u00f3lnik\u00f3w), powracaj\u0105c do czas\u00f3w d\u017cahilijji<\/strong> (okresu niewiedzy lub okresu przedislamskiego). Ibn Abd al-Wahhab d\u0105\u017cy\u0142 do reformy muzu\u0142man\u00f3w pod has\u0142em \u201eprawdziwego\u201d islamu i usuni\u0119cia praktyk, kt\u00f3re uwa\u017ca\u0142 za heretyckie.<\/p>\n

Wahhabi nie preferuj\u0105 okre\u015blenia wahhabizm<\/strong> ani bycia nazywanymi wahhabitami<\/strong>. Wol\u0105 okre\u015blenia takie jak al-muwahhidun<\/strong> (\u201eludzie monoteizmu\u201d) lub salafijjun<\/strong> (\u201esalafici\u201d), odnosz\u0105c si\u0119 do pobo\u017cnych poprzednik\u00f3w (as-salaf as-salih<\/em>). Z czasem wielu zwolennik\u00f3w Ibn Abd al-Wahhaba zacz\u0119\u0142o u\u017cywa\u0107 bardziej og\u00f3lnego okre\u015blenia salafi<\/strong>, kt\u00f3re oznacza przywi\u0105zanie do wiary i praktyk Proroka oraz pierwszych trzech pokole\u0144 muzu\u0142man\u00f3w.<\/p>\n

W przeciwie\u0144stwie do s\u0142owa \u201esalafi\u201d<\/strong>, kt\u00f3re jest zar\u00f3wno okre\u015bleniem u\u017cywanym przez innych, jak i samookre\u015bleniem, termin \u201ewahhabi\u201d<\/strong> jest przede wszystkim nazw\u0105 nadan\u0105 zwolennikom nauk Ibn Abd al-Wahhaba, od kt\u00f3rego nazwiska pochodzi to okre\u015blenie.<\/p>\n

Wahhabizm<\/strong> oznacza po prostu drog\u0119 Muhammada ibn Abd al-Wahhaba, a tak\u017ce jego pogl\u0105dy religijne. Z j\u0119zykowego punktu widzenia wahhabi to osoba, kt\u00f3ra uto\u017csamia si\u0119 z wahhabizmem.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym powodem, dla kt\u00f3rego wahhabi odrzucaj\u0105 termin \u201ewahhabizm\u201d, jest to, \u017ce wed\u0142ug nich sugeruje on, i\u017c nauki Ibn Abd al-Wahhaba stanowi\u0105 now\u0105 doktryn\u0119 lub nowe wierzenie w islamie. Oni natomiast uwa\u017caj\u0105, \u017ce by\u0142y one jedynie odzwierciedleniem i rozwini\u0119ciem nauk Proroka, jego Towarzyszy oraz pobo\u017cnych poprzednik\u00f3w (as-salaf as-salih<\/em>).<\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na znaczenie pod\u0105\u017cania \u015bladami salafu, wahhabizm zawsze by\u0142 form\u0105 salafizmu<\/strong>. Opiera si\u0119 on na metodologii salafu w kwestiach teologii i prawa.<\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci nauki te we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie muzu\u0142ma\u0144skim rozpowszechnia\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bciej pod nazw\u0105 salafizmu <\/strong>ni\u017c wahhabizmu<\/strong>. Jak zauwa\u017ca Khaled Abou El Fadl, profesor prawa islamskiego ze Stan\u00f3w Zjednoczonych:<\/p>\n

\u201ePowi\u0105zanie wahhabizmu z salafizmem by\u0142o rzeczywi\u015bcie potrzebne, poniewa\u017c salafizm by\u0142 znacznie bardziej wiarygodnym paradygmatem w islamie, dzi\u0119ki czemu sta\u0142 si\u0119 idealnym \u015brodkiem dla wahhabizmu.\u201d<\/p><\/blockquote>\n

Ideologia salafizmu i wahhabizmu<\/strong><\/p>\n

Ideologia salafizmu i wahhabizmu opiera si\u0119 na w\u0105sko rozumianych tekstach religijnych<\/strong>. Pod wzgl\u0119dem metodologicznym oba nurty maj\u0105 podej\u015bcie literalistyczne<\/strong> i puryta\u0144skie<\/strong> w kwestiach teologii islamskiej oraz prawa.<\/p>\n

W sprawach fiqhu<\/strong> (prawa islamskiego) salafici i wahhabi odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do madhhabu hanbalickiego<\/strong> (szko\u0142y prawnej). Jednak wielu z nich twierdzi, \u017ce nie przypisuje si\u0119 konkretnie do \u017cadnego madhhabu. Zamiast tego deklaruj\u0105 pod\u0105\u017canie za najsilniejsz\u0105 opini\u0105 (rajih<\/em>) opart\u0105 na Koranie i Sunnie (tradycji Proroka).<\/p>\n

Jednak osoba badaj\u0105ca ich pogl\u0105dy prawne zauwa\u017cy, \u017ce ich \u017ar\u00f3d\u0142a wywodz\u0105 si\u0119 ze szko\u0142y hanbalickiej. Nawet Ibn Tajmijja<\/strong>, s\u0142ynny \u015bredniowieczny uczony islamski, oraz jego ucze\u0144 Ibn Kajjim<\/strong>, dwaj uczeni najcz\u0119\u015bciej przywo\u0142ywani przez salafit\u00f3w i wahhabit\u00f3w, stosowali metodologi\u0119 szko\u0142y hanbalickiej.<\/p>\n

D\u0105\u017cenie do zachowania czysto\u015bci islamu<\/strong><\/p>\n

Aby zachowa\u0107 czysto\u015b\u0107 islamu, salafici i wahhabi staraj\u0105 si\u0119 zwalcza\u0107 to, co uwa\u017caj\u0105 za praktyki odst\u0119pcze lub heretyckie<\/strong>, takie jak modlitwy przy grobach, wywy\u017cszanie \u201e\u015bwi\u0119tych miejsc\u201d oraz \u201e\u015bwi\u0119tych\u201d os\u00f3b.<\/p>\n

Takie praktyki klasyfikuj\u0105 jako:<\/p>\n